Ujście Olzy do Odry w powiecie wodzisławskim
Olza w Bukowcu
Pierwsze 16 km biegu na terenie Istebnej, w granicach Polski. W górnym biegu, w granicach Czech, od Jabłonkowa po Trzyniec Olza tworzy granicę między Beskidem Śląskim a Beskidem Śląsko-Morawskim. W biegu środkowym, od Cieszyna do Karwiny oraz w dolnym, od Zawady po ujście do Odry, korytem Olzy biegnie granica polsko-czeska.
Etymologia nazwy rzeki "Olza" pochodzi od staroeuropejskiej nazwy "Aliga". Twórca teorii hydronimii staroeuropejskiej, Hans Krahe stwierdził, że rdzeń *el-/*ol-/*al- oznacza "wodę, wilgoć". Jürgen Udolph wywodzi nazwę "Aliga", przekształconą następnie w "Olbga", "Oldza", od staroeuropejskiego *el-g/*ol-g ("pachnieć, śmierdzieć, gnić"), stąd "Olza" oznacza "rzekę wydzielającą zapach" (nazwa "Olbga" - "bagno, błoto"). W niemieckojęzycznych źródłach drukowanych rzeka występuje od 1493 r. pod nazwą "Olsa". Czeska nazwa urzędowa rzeki ("Olše"), utrwalona w dwudziestoleciu międzywojennym jako jeden z elementów czechizacji tzw. Zaolzia, obecnie budzi kontrowersje nawet wśród uczonych czeskich.
Olza i jej źródła zajmują poczesne miejsce w kulturze duchowej mieszkańców Śląska Cieszyńskiego. Pieśń "Płyniesz Olzo po dolinie", do której słowa ułożył Jan Kubisz, pochodzący z położonej nad tą rzeką wsi Końska, uznawana jest za nieoficjalny hymn Śląska Cieszyńskiego.
Długość 86,2 km, powierzchnia zlewiska 1118 km², z tego 479 km² na terytorium Polski. 49 większych dopływów (m.in. Leśnica). Źródła w Istebnej, pod Gańczorką i Karolówką, na zachodnich stokach grzbietu Beskidu Śląskiego, na wysokości 840-880 m n.p.m. Uchodzi do Odry na północ od Bogumina, koło wsi Olza, na wysokości 191 m n.p.m. Średni spadek 0,67%, średni przepływ przy ujściu ok. 10 m³ na sekundę.